عبور از جدارهای مرزی با نیروی رسانه - مجید سلیمانی*

اهمیت برگزاری این دوره از جشنواره از این رو که علاوه بر رقابت فعالان رسانه ای در استان های جنوب غربی، غرب و شمالغرب کشورمان، آوردگاهی برای خبرنگاران و روزنامه نگاران و به اشتراک گذاشتن تجارب چند 10 ساله روزنامه نگاری از سوی همتایان ایرانی و عراقی هم هست که می تواند پیوند و رفاقت را علاوه بر رقابت، میان اهالی رسانه دو طرف ایجاد کند.
روزنامه نگاری ریشه ای افزون بر 105 سال در غرب کشورمان (کرمانشاه) دارد ولی بطور کلی از انتشار نخستین روزنامه کرد زبان بنام «روژنامه ی کوردوستان» حدود 117 سال می گذرد، در سوی دیگر ایران نیز تجربه ای بس گران در عرصه رسانه و روزنامه نگاری دارد و سیر تاریخ مطبوعات ایران گویای پیشینه پرفراز و نشیب آن است.
برگزاری جشنواره ای مشترک در حوزه استان های مرزنشین ایران و عراق و مشارکت خبرنگاران روزنامه نگاران این استان ها از چند زاویه قابل تامل است.
**
نخست اینکه با توجه به تعامل و ارتباطات تاریخی مردم 2 سوی مرز، اکنون پیوندهای مشهودی در حوزه های فرهنگی، اجتماعی، آداب و رسوم، ارزش ها و سنت ها میان آنان وجود دارد و حضور رسانه هایی که هر کدام به نوعی نماینده مردم در جوامع و استان های خود هستند، می تواند باعث هم افزایی و پیوند هر چه بیشتر برای تبادل تجربیات و تحکیم نقاط مشترک همدیگر شود اما نباید فراموش کرد که این مهم در صورتی قابل تحقق است که تجربه این جشنواره به بایگانی سپرده نشود بلکه در سال های آینده هم تکرار شود.
**
دومین عامل مهم بودن این جشنواره در ایجاد روابط رسانه ای و پیوند خبرنگاران و روزنامه نگاران 2 کشور است مساله مهمی که در دنیای امروز گریزناپذیر است و با توجه به اینکه رویای دهکده جهانی مک لوهان اکنون به یک واقعیت تبدیل شده از این رو نمی توان نسبت به رخدادهای فراتر از مرزهای جغرافیای جوامع خود بی تفاوت بود و به یقین بهترین راه برای دانستن آنچه که در اطراف ما می گذرد، بهره گیری از توان و ابزارهای رسانه ای است که در این میان نقش خبرنگاران، روزنامه نگاران و نویسندگان بر کسی پوشیده نست.
بنابراین تبادل تجربیات، توان و استفاده از ظرفیت های رسانه ای 2 طرف می تواند عاملی مهم برای ایجاد احساس همزادپندارانه در میان شهروندان و ساکنان 2 سوی مرزها باشد که در صورت بروز چنین احساساتی، می توان برای همیشه مهر بطلان بر نگرش های امنیتی به مرزها و آنسوتر از مرزها زد و در عوض راهبردی توسعه گرا و پیوند آفرین را شاهد بود.
**سومین نکته ای که می توان در مورد اهمیت این جشنواره از آن یاد کرد؛ نقش مشترک رسانه های طرفین در توسعه است.
با این یادآوری که هم استان های جدار مرزی ایران و هم استان های همسایه شان در کشور عراق از دردی مشترک بنام توسعه نیافتگی رنج می برند و باید گفت که تاکنون از ظرفیت های حوزه رسانه برای بزرگنمایی کردن چالش های توسعه ای، ظرفیت ها، حوزه های سرمایه گذاری و تحکیم پیوندهای اجتماعی و فرهنگی آنگونه که شایسته است، استفاده نشده و هرچه بوده فقط در دیدارهای مناسبتی و موردی میان مسئولان هر دو طرف به خصوص نهادها و تشکل های همسان و امضای تفاهم نامه های غیرالزام آور و بدون پشتوانه اجرایی توام با چند عکس یادگاری بوده و دیگر هیچ!
اما اینک با رشد شبکه های اجتماعی و پرشمار بودن کانال های ارتباطی، دیگر مرزهای جغرافیایی برای رسانه ها خیلی معنادار نیست به خصوص اگر دغدغه های مشترکی در هر دو سوی مرز وجود داشته باشد و خاص تر اینکه آرمان و اهدافی مشترک هم میان هر دو طرف برقرار باشد.
از این رو تعامل روزنامه نگاران استان های مرزی در حوزه جنوب غربی، غرب و شمالغرب ایران با همتایان خود در بخش های کرد و عرب نشین کشور عراق می تواند آغازگر شیوه ای نو برای خلق گفتمانی تازه با ابزار رسانه و قلم در حوزه توسعه باشد و برای رسیدن به این هدف بزرگ چه بهتر که تجربه «روزنامه نگاری توسعه» که در سال 1960 از سوی ال چاکلی و مرکادو در بنیاد مطبوعات آسیا برای عطف دادن روزنامه نگاران به پردازش در حوزه های اقتصادی و اجتماعی ابداع شد را در این جشنواره شاهد باشیم و چراغ نخست را در قالب یک مدرسه مشترک روزنامه نگاری یا بنیاد مشترک رسانه ای روشن کنیم.
به هر حال این جشنواره در روز 29 اردیبهشت با معرفی نفرات برگزیده به کارش پایان می دهد اما مهم تر از یک فرایند برگزاری، تداوم برگزاری آن است که امیدواریم مسئولان حاکمیتی و تشکل های غیردولتی بخش رسانه هر دو طرف از این تعامل نیک غافل نشوند و شاهد یک همکاری و هم اندیشی دراز مدت میان خبرنگاران و روزنامه نگاران کرد، عرب، فارس و حتی ترک زبان استان های جدار مرزی ایران و عراق با مرکزیت غرب کشورمان باشیم.
*رئیس ایرنا در ایلام