نوروز در کاروانسرای کهن گیلان

تهران را که به سمت شمال پشت سر می گذاری، تازه نفس تازه می شود و همینطور کرج، قزوین و همینکه وارد لوشان می شوی، گیلان است و هوایی خوش و شهرها به هم نزدیک ...
منجیل شهر بادهای حیران و توربین های غول آسا، رودبار شهر شاخه های سبز زیتون، رستم آباد و دشت هایی چه فراخ، امامزاده هاشم غرق نور بر فراز، و بر پای آن زمزمه سپیدرودی آرام و بی کران ...
همیشه امام زاده هاشم با تمام گیرایی اش را که پشت سر می نهادیم، بنایی تاریخی به هیبت بناهای فلات مرکزی کشورمان - گنبدی با آجرهای قرمز رنگ که بوی قدمت و کهنگی با نگاه به آنچه خوب حس می شود - تنها علامت سؤالی بود و زمانی که جویا می شدی، می شنیدی کاروانسرای شاه عباسی است و دیگر هیچ ...
کاروانسرای لات - از گذشته دور سرزمین مان که به شماره 1566 و در سال 1356به ثبت فهرست ملی رسیده - آماده می شود تا میزبان گردشگرانی باشد که می خواهند در فضایی کهن از سرزمین خویش نفس بکشند.
به گفته مسئولان میراث فرهنگی گیلان ، کاروانسرای لات با مشارکت سرمایه گذار بخش خصوصی برای نوروز سال 95 با کاربری پذیرایی و اقامتی به بهره برداری می رسد.
تاکنون اجرایی شدن طرح بازآفرینی در شهرهایی همچون اصفهان به صورت مجموعه های کوچک بوده اما در گیلان به صورت یکپارچه سازی و انسجام بخشی در همه محلات به ویژه در شهرستان رشت طرح بازآفرینی انجام می شود.
مدیرکل میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری گیلان تعداد بناهای تاریخی ثبت شده در شهرستان رشت را 104 اثر ذکر و اظهار کرد: برای اجرای طرح بازآفرینی در شهرستان رشت در جلسات متعدد با شهرداری رشت بر روی همه موضوعات از تمامی جوانب مختلف کار شده است.
رضا علیزاده با بیان اینکه شهر رشت با طرح ها ، مجموعه ها و بناهایی که دارد یک عقبه تاریخی را برای گردشگری گیلان تداعی می کند، به اقدامات پیش بینی شده در طرح بازآفزینی در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری اشاره و بیان کرد: بیش از 57 بنا مجموعه در شهر رشت وجود دارد که بخشی از آنها در قالب کاروانسراها و واحدهای مسکونی (بناهای ثبتی) است که با همکاری بخش خصوصی و مشارکت صندوق حفظ احیاء ، حیات دوباره و هویت جدیدی برای آنها تعریف می شود.
با توجه به ویژگی های معماری و موقعیت مکانی کاروانسرای لات ، این مکان قابلیت تبدیل شدن به بازارچه و نمایشگاه دائمی صنایع دستی استان را نیز دارد.
در چهار ضلع بنا از داخل حجره هایی که محل اقامت موقت یا دائم مسافران بوده، جا نمایی شده، در کنج های کاروانسرا نیز مکانی برای بارانداز (مالبند) تعبیه شده است، مصالح بکار رفته در بنا از آجر و سنگ بوده و ملاط آن را ماسه آهک و ساروج تشکیل می دهد.
در کنار کاروانسرا مغازه، نانوایی و غذاخوری محلی وجود دارد، این مکان در گذرگاه تهران رشت قرار دارد و می تواند در جذب گردشگران و ایجاد اشتغال نقش زیادی داشته باشد.
کاروانسراها از یادگارهای پر ارزش معماری ایران هستند که از روزگار کهن به دلایل گوناگون و ارتباطی چون جریان اقتصادی، نظامی، جغرافیایی و مذهبی بنا شده و در ادوار مختلف به تدریج توسعه و گسترش یافته است.
برطبق اسناد تاریخی آغاز بنیاد کاروانسراها در ایران، از زمان هخامنشی بوده است.
هردوت مورخ یونانی در کتاب پنجم خود از ساختمان هایی می گوید که از سوی هخامنشیان بین شوش و سارد ساخته شده بود، هردوت از 111 بنای شبیه کاروانسرا ( چاپارخانه ) نام می برد که در فاصله دو هزار و 500 کیلومتر بین پایتخت هخامنشی و سارد بنا و کاروانیان این فاصله را در سه ماه طی می کردند.
عصر طلایی و شکوفایی ساخت کاروانسراهای زیبا از زمان صفوی آغاز می شود، رونق تجارت داخلی و خارجی و اهمیت دادن به راه ها و شهرهای زیارتی باعث شد که بنیاد کاروانسراها، معماری و تزئینات معماری تحولات جدیدی را آغاز کند.
از بررسی کاروانسراهای سراسر کشور، چنین بر می آید که اساس معماری کاروانسراهای ایران مانند سایر بناها تابع شیوه، سنت و سبک رایج زمان بوده است.
شیوه معماری، محل و منطقه، مصالح ساختمانی و موقعیت جغرافیایی نقش موثری در ایجاد اینگونه بناها داشته است.
شیوه ساختمان و معماری کاروانسراها از روزگار کهن تا به امروز دگرگونی بسیار نیافته و معمولا سبک بنای آنها همان ایجاد باربندها و اطاق هایی است که پیرامون حیاط محصور ساخته می شدند ولی در طرح و خصوصیات هر کدام، ویژگی هایی به چشم می خورد.
بر اساس دانش توریسم، گردشگری در سطح بالای اقتصادی و اجتماعی آن موجب شکوفا شدن ذوق و استعداد و ارتقای آموزش در همه زمینه ها می شود و بر همین اساس کشوری که در صنعت گردشگری فعال می شود، می تواند میلیون ها گردشگر را به خود جلب نماید، کشورهای توریستی در تهیه و پخت غذاهای عالی و با کیفیت بالا و تولید آثار هنری گران قیمت پیشرفت می کنند.
گردشگری در مجموع نه تنها موجب اشتغال ، افزایش درآمد، صلح و آرامش می شود بلکه سطح هنر و ذوق و استعداد را ارتقا می بخشد چون گردشگران فرهنگی ثروتمند حاضرند برای آثار فرهنگی با ارزش پول خوبی بپردازند.
به هر روی، نوروز آمده است و تحفه ای برای یکان یکان مردم سرزمینمان و گیلان ضیافتی است برای سلام به روزگاری نو ...
1881/2007