سطحی نگری و نبودبرنامه جامع چالش مهم طرح غنی سازی اوقات فراغت

به گزارش ایرنا، برخی کارشناسان با تحلیل محتوایی و عمیق نسبت به طرح غنی سازی اوقات فراغت به دلیل وسعت و گستره فعالیت آن که بخش عمده ای از جمعیت نوجوان و جوان کشور را نیز در بر می گیرد تدوین برنامه جامع را راهکار برون رفت از مشکلات آن می دانند.
به عقیده انها هرچه برنامه های این طرح هدفمند، پرمحتواتر و عمیق تر باشد می تواند موجب ارتقا سطح اندیشه های سیاسی، اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی و منجر به بروز خلاقیت های نو در گروه های هدف شود.
این کارشناسان مدعی هستند که فراغت هرچند نتیجه گزینش آزاد انسان در برابر فرصتهای ناب است اما ممکن است در اثر غفلت و یا عدم توجه به نحوه گذران آن منجر به فاجعه و بروز آسیب ها و یا انحطاط فکری و اخلاقی برای این جامعه هدف شود.
البته گرچه داشتن برنامه و راهبرد مدون و در سطح ملی می تواند بسیاری از خلاء ها و کمبودها در نحوه اجرای این موضوع را مرتفع نماید اما آسیب شناسی از جنبه بومی و منطقه ای در حل معضلات و چالش های این مهم نیز نباید مورد غفلت متولیان امر قرار گیرد.
در ادامه سلسله نشست ها و برگزاری میزگردهای تخصصی خبرگزاری جمهوری اسلامی ( ایرنا) مرکز یاسوج، موضوع اوقات فراغت جوانان در میزگردی از سوی مسئولان و کارشناسان فرهنگی مورد بررسی همه جانبه قرار گرفت.

*سطحی نگری و نداشتن برنامه مهمترین چالش فراروی طرح اوقات فراغت
مدیرکل امور اجتماعی وفرهنگی استانداری کهگیلویه وبویراحمد نبود یک برنامه جامع و نقشه راه مدون در سطح ملی و برخی نگاه های سطحی به موضوع طرح غنی سازی اوقات فراغت را مهمترین چالش فراروی این طرح مهم اجتماعی دانست.
حجت الاسلام سید علی فتح میرمحمدی افزود: نبود اعتبار تخصیصی مشخص به موضوع غنی سازی اوقات فراغت نیز از دیگر چالش ها و مشکلات اساسی فراروی این طرح است.
وی به کاهش محسوس بودجه های فرهنگی به ویژه در بخش هزینه ای آن در استان کهگیلویه وبویراحمد اشاره کرد و افزود: میزان اعتبارات هزینه ای در حوزه فرهنگ این استان در سال گذشته کمتر از شش میلیارد ریال بوده است.
میرمحمدی با بیان اینکه این میزان اعتبار از محل یک و نیم درصدی اعتبارات فرهنگی دستگاه های مختلف اجرایی تامین می شود، افزود: چنانچه این میزان به حدود پنج درصد و یا بالاتر برسد می تواند در اجرای بهتر و با کیفیت برنامه های فرهنگی از جمله طرح غنی سازری اوقات فراغت کمک شایانی کند.
وی داشتن خلاقیت و تفکر مدیریتی و اجرایی را نیز از ضرورت های مهم در اجرای برنامه های مربوط به طرح غنی سازی اوقات فراغت دانست و گفت: نمی توان همه مشکلات و چالش ها را نیز تنها مربوط به کمبود اعتبار دانست.
میرمحمدی افزایش سطح محتوا و کیفیت بخشی در اجرای برنامه های فرهنگی و اجتماعی را یادآور شد و افزود: بسیاری از برنامه ها متناسب با نیاز و ضرورت های روز جامعه و گروه های هدف نیست.
وی با تاکید بر اینکه مخاطب شناسی و شناخت نیازها نیز از اولویت های اساسی در اجرای مطلوب برنامه های طرح غنی سازی اوقات فراغت است ، افزود: یکی از ضعف های مهم در استان کهگیلویه وبویراحمد کم توجهی به این همین موضوع است.
میرمحمدی ضعف سیستم نظارتی و ارزیابی مناسب از طرح اوقات فراغت را یاداور شد و گفت: این مهم تا حد قابل ملاحظه ای در کاهش میزان کیفیت برنامه ها موثر است.
وی ورود خانواده ها به عنوان مهمترین و تاثیرگذارترین عنصر در ایجاد ارتباط با فرزندان نسبت به موضوع طرح اوقات فراغت و مشارکت آنها در امر ارزیابی از این طرح را نیز ضروری دانست.
مدیرکل اجتماعی و فرهنگی استانداری کهگیلویه وبویراحمد افزود: نداشتن تخصص و تجربه کافی در مربیان و کم توجهی به موضوع مهارت آموزی نیز از معضلات و چالش های فراروی اجرای طرح غنی سازی اوقات فراغت در این استان است.
وی ایجاد جاذبه قوی در بین جامعه هدف و فراهم کردن بستر و شرایط مناسب برای اجرای برنامه های متنوع از هر دو منظر شکلی و محتوایی را نیز یک ضرورت غیرقابل انکار برای اجرای مطلوب و داشتن خروجی مناسب برنامه ها اعلام کرد.
وی یادآور شد: به نظر می رسد هنوز یک برداشت واحد و مفهوم واقعی از موضوع طرح غنی سازی اوقات فراغت در جامعه شکل نگرفته و بسیاری از امور و وظایف در این راستا نیز سطحی، غیرکارشناسی و بدون پشتوانه علمی و تحلیلی هستند.

* موازی کاری مانع اثرگذاری طرح اوقات فراغت است
معاون فرهنگی و پرورشی اداره کل آموزش و پرورش کهگیلویه وبویراحمد نیز موازی کاری و کمبود اعتبار را از مهمترین چالش های فراروی این طرح در استان دانست.
سید بهاء الدین ملک حسینی افزود: به نظر می رسد در زمینه اجرای برنامه های طرح اوقات فراغت هنوز هدف مشترکی که به اجرای بهتر در برنامه ها منجر شود در بین نهادهای مربوطه شکل نگرفته است.
وی تصریح کرد: البته کم کاری و عدم همراهی برخی نهادهای فرهنگی و تاثیرگذار از جمله صدا وسیما چه در سطح ملی و استانی نیز در این زمینه قابل ملموس است.
ملک حسینی از پیش بینی بیش از 60 پایگاه اوقات فراغت در سطح استان برای اجرای برنامه های مختلف و متنوع در تابستان امسال خبر داد و گفت: حدود 360 مربی نیز در این کانون ها برای وظیفه ارائه آموزش ها و مهارت های لازم به شرکت کنندگان در این پایگاه ها را بر عهده دارند.
وی با اشاره به اجرای طرح ملی اردوی علوی از سوی وزارت آموزش و پرورش گفت: سهم استان کهگیلویه وبویراحمد برای شرکت در این اردو امسال حدود 520 نفر است.
وی اظهار کرد: شرایط و زیرساخت های لازم برای شرکت و فعالیت بیش از 35 هزار نفر در کانون ها و کلاس های آموزشی و مهارتی آموزش و پرورش استان در قالب اجرای طرح غنی سازی اوقات فراغت فراهم شده است.
ملک حسینی یکی از اهداف اساسی در اجرای برنامه های اوقات فراغت از سوی آموزش و پرورش را آگاهی و شناخت بیشتر و درک صحیح از مراحل رشد ،توانمندی ها ، ضعف ها، تفاوت های فردی ،نیازها و خواسته های دانش آموزان بویژه در حوزه رفتاری و تربیتی اعلام کرد.
معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و اشاد اسلامی کهگیلویه وبویراحمد نیز تداخل در برنامه های فرهنگی و هنری از سوی نهادهای مختلف را مهمترین چالش فراروی اجرای مناسب طرح غنی سازی اوقات فراغت در این استان اعلام کرد.
رضا خردمند نداشتن یک گفتمان صحیح ، منظم ، چشم انداز روشن و نبود نقشه راه مناسب که بتواند ترسیم کننده اهداف مشترک برای نهادها و زیرمجموعه های مختلف باشد را از دیگر معضلات و کمبودهای محسوس در اجرای این طرح مهم اجتماعی دانست.
وی با بیان اینکه استفاده از ظرفیت ارزشمند حوزه هنر می تواند در پیشبرد اهداف این طرح و جذب بیشتر مخاطبان آن کمک کند، افزود: وجود نگاه های جزیره ای و بخشی نگری به این موضوع نیز موجب هدررفت هزینه ها و غفلت از این ظرفیت ها شده است.
وی تفکیک وظایف و رسالت هر دستگاه در این حوزه را یادآور شد و گفت: هر نهادی باید برنامه های متناسب با نیاز و ضرورت جامعه هدف خود را اجرا کنند.
رئیس سازمان تبلیغات اسلامی بویراحمد نیز تکراری بودن و روزمرگی شدن برنامه های طرح غنی سازی اوقات فراغت را از جمله افت ها و آسیب های جدی بویژه از سوی این دستگاه فرهنگی طی سالیان گذشته اعلام کرد.
حجت الاسلام سید حسن سادات افزود: یکی از اهداف اساسی در اجرای برنامه های اوقات فراغت ایجاد تغییر و تحول در حیطه های گوناگون فکری، اخلاقی، معنوی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در گروه های هدف است.
وی تصریح کرد: تجربه و ارزیابی ها نشان داده که تاکنون این مهم و هدف اساسی حاصل نشده و نهادها و متولیان امر بیش از آنکه به خروجی مناسب طرح بیندیشند بیشتر بر روی ارائه آمارها و کمیت ها متمرکز شده اند.
این مسئول فرهنگی اظهار کرد: اجرای برنامه های فرهنگی وهنری با رویکرد همگانی در اماکن عمومی از دیگر راهکارهای طرح غنی سازی اوقات فراغت است.
وی گفت: وقتی یک شب 500هزار نفر از یک برنامه فرهنگی پرجاذبه استقبال می کنند، تهیه طرح با محتوای فرهنگی آموزشی وتربیتی ضرورت برنامه ریزی دراین بخش را دو چندان می کند.
سادات جامع نبودن برنامه ها، سواد ناکافی و نداشتن تجربه کافی از سوی مربیان و بی توجهی به نیاز مخاطبان را از دیگر چالش ها و آسیب های جدی طرح مدیریت اوقات فراغت در استان کهگلویه وبویراحمد ذکر کرد.
مسئول دبیرخانه کانون های فرهنگی و هنری مساجد کهگیلویه وبویراحمد نیز در این نشست موازی کاری نهادهای مربوطه را مهمترین دلیل بر کاهش اثرگذاری برنامه های طرح اوقات فراغت در استان دانست.
حجت الاسلام رضا قاسمی افزود: اوقات فراغت در کنار فرصت ها و برکاتی که دارد چنانچه به نحو مطلوب و با ظرافت ساماندهی و اجرا نشود خود یکی از جدی ترین عوامل خطر و تهدیدآفرین در حوزه های اجتماعی ، اخلاقی و روانی جامعه خواهد بود.
وی کسب مهارت های زندگی افراد بویژه در حوزه مسایل دینی و اخلاقی را مهمترین نیاز جامعه هدف در طرح غنی سازی اواقات فراغت دانست و گفت: انجام این هم نیز باید همراه با نوآوری و خلاقیت باشد.
قاسمی فقدان هماهنگی و هم افزایی بین نهادهای مربوطه را از دیگر مشکلات فراروی در اجرای این طرح مهم برای ایجاد رفاه و نشاط اجتماعی مثبت در جامعه ذکر کرد.
وی بیان کرد: در سال جاری نیز بیش از 400 پایگاه اوقات فراغت در سه حوزه شهری، روستایی و عشایری برای اعضای کانون های مساجد سراسر استان پیش بینی شده است.
کارشناس فرهنگی اداره کل کمیته امداد امام خمینی (ره) نیز در این نشست گفت: تکراری بودن آموزش ها و ضعف دانش حرفه ای و مهارتی مربیان از معضلات اساسی در این طرح است.
قدرت الله مصطفایی افزود: کمیته امداد امام (ره) استان بر خلاف برخی دستگاه های فرهنگی و مربوطه مشکل اعتباری در زمینه برنامه های اوقات فراغت ندارد اما در عین حال از وجود برخی موازی کاری ها در این راستا رنج می برد.
وی با بیان اینکه بسیاری از برنامه های آموزشی در طرح اوقات فراغت بر اساس علائق، نیازها و مخاطب شناسی نیست، گفت: روزمرگی و تکراری شدن برنامه ها علاوه بر کاهش اثربخشی موجب فرار خانواده ها و گروه های هدف از این طرح شده است.
وی با بیان اینکه کمیته امداد (ره) با نظارت قوی ، ایجاد تغییر و نواوری در برنامه ها بر میزان اثربخشی بیشتر این طرح کمک کرده است ، افزود: برنامه های طرح اوقات فراغت این نهاد در دو قالب اردوها و برگزاری کانون های اموزشی و نشاط اجتماعی تابستانه است.
وی گفت: در سال جاری تاکنون حدود 360 دانش آموز، 240 دانشجو و 160 نفر مادر و دختر از سوی این نهاد به اردوهای فرهنگی ، علمی و آموزشی اعزام شده اند.
مسئولان فرهنگی کارشناسان شرکت کننده دراین میزگرد تدوین جامع طرح غنی سازی اوقات فراغت ، داشتن یک متولی خاص ، تقسیم کار بر اساس تخصص و تخصصی کردن فعالیت های آموزشی را از جمله راهکارهای تقویت طرح غنی سازیس اوقات فراغت می دانند.
آنان معتقدند: برگزاری کلاس های طرح اوقات فراغت در مکان هایی به غیر از مدارس نیز بر جذابه این طرح می افزاید.
توجه به برنامه های وجنگ های شادی عمومی در اماکن عمومی برای شرکت همگانی با اجرای برنامه های فرهنگی وهنری متنوع،کوتاه و پرمحتوی از دیگر راهکارهای غنی سازی طرح اوقات فراغت اعلام شده است.
3016/6162/1662