بانک های «اف شور» محمل سود و اعتماد

در این گفت و گو که در شماره دوشنبه 17 خرداد 1395 خورشیدی با استاد دانشگاه انتشار یافته است، می خوانیم: پس از نزدیک به یک دهه تحریم از سوی جامعه جهانی و با حصول توافق هسته ای، ایران وارد کارزار جذب سرمایه گذاری خارجی شده است.
این را هادی حق شناس در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی «ابتکار» بیان کرد و در ادامه افزود: دریک دهه دوری ایران از سرمایه های خارجی، بسیاری از کشورهای حوزه خلیج فارس توانستند به جذب سرمایه های کلان خارجی بپردازند. این کارشناس مسایل بانکی، موضوع جذب سرمایه را محدود به همسایگان جنوبی ایران ندانسته و افزود: همسایگان شمالی ما نیز از فرصت سرمایه گذاری های خارجی بی نصیب نماندند که در حوزه دریای خزر آذربایجان مثال خوبی برای این موضوع است.
جذب حجم زیادی از سرمایه گذاری خارجی توسط این کشورها، علاوه بر تامین منابع و کمک به رشد اقتصادی آنها، آثار زیانباری بر مخازن نفت و گاز مشترک ایران با این کشورها داشته است. همسایگان ما با استفاده از سرمایه گذاری خارجی در مخازن مشترک خود با ایران، نه تنها سهم خود را به صورت کامل در دسترس استخراج قرار داده اند بلکه از سهم ایران نیز برداشت می کنند. این استاد دانشگاه معتقد است که برخی از عقب افتادگی های کشور از جمله در مخازن مشترک، تنها باید با استفاده از سرمایه گذاری خارجی جبران شود.
**جذب سرمایه ها نیازمند ابزاری برای انتقال آن است
حق شناس با اشاره به 400 میلیارد تومان پروژه نیمه کاره به ارث رسیده از دولت های قبل افزود: با توجه به اینکه پروژه های نیمه تمام دارای جذابیت کمی است، باید با برنامه ریزی دقیق و حساب شده، فکر اساسی برای جذب سرمایه گذار و پایان دادن به این پروژه های نیمه تمام کرد. این کارشناس مسایل بانکی با تاکید بر اینکه اقتصاد ایران به میزان زیادی سرمایه برای دست یابی به اهداف اقتصادی خود نیاز دارد افزود: این سرمایه ها از محل فروش نفت و نیز سرمایه های درون ایران تامین نمی شوند و در واقع این منابع توانایی تامین این حجم از سرمایه را ندارند.
این استاد دانشگاه معتقد است که ایران برای تامین سرمایه مورد نیاز خود باید به دنبال سرمایه های خارجی و نیز سرمایه ایرانی های خارج نشین باشد. وی در ادامه افزود: برای جذب این سرمایه ها نیازمند ابزاری برای انتقال آن هستیم، ابزاری که نه تنها به صورت سخت افزاری و نرم افزاری وظیفه انتقال پول را به درستی انجام دهد بلکه دلیلی برای افزایش اعتماد سرمایه گذار به ایران باشد. بانک های خارجی و بانک های «آف شور»، می توانند این وظیفه را انجام دهند.
**بانک «آف شور» چیست؟
به واحد بانکی در یک مرکز مالی بین المللی که مالکیت آن متعلق به یک بانک غیر مقیم بوده و با قبول سپرده از بانک های خارجی و یا سایر واحدهای آف شور به عملیات بانکی می پردازد ، واحد آف شور اطلاق می شود. این واحدها مجازبه جذب سپرده از منابع محلی نبوده و عملیات آنها نیز تابع مقامات پولی و دولت محلی نیست. از سال 1971 تعداد این واحدها در اروپا، خاور میانه، آسیا و منطقه کارائیب با رشد فزاینده ای روبرو بوده و مشهورترین مناطق فعالیت این واحدها باهاماس، جزایر کایمن(شمال غربی جامائیکا)، هنگ کنگ، پاناما و سنگاپور است که از نظر سیاسی، قوانین و معافیت های مالیاتی دارای مطلوبیت های فراوانی هستند. از سال 1981 نیز بانک های امریکایی مجاز به اینگونه فعالیت ها و استفاده از مزایای آن در مراکز مالی مهم امریکا شده اند. Offshore در لغت به معنای ساحلی یا هر چیزی است که مربوط به ساحل باشد. ولی از لحاظ تجاری به مفهوم نقل مکان از محلی به محل دیگر جهت کم کردن هزینه ها و افزایش سود است. مناطق آزاد یکی از محل های مورد توجه برای انواع بانک ها است. یکی از ویژگی های مناطق آزاد این است که عوارض گمرکی و مالیات در آنها کم است. مثل جزایر کیش و قشم یا بندر دبی. ولی در تجارت مفهوم دیگری وجود دارد که شاید تا بحال به آن بر نخورده باشیم و آن همان مناطق offshore است. کشورهایی که در آنها رونق اقتصادی وجود ندارد و منابع مالی ندارند برای ایجاد رونق اقتصادی و اشتغالزایی، خود را Offshore اعلام می کند.
**نخستین بانک «آف شور» راه اندازی می شود
معاون اقتصادی و سرمایه گذاری سازمان منطقه آزاد کیش با بیان این که سرمایه گذاران نباید نگران انتقال و جابه جایی پول در بحث سرمایه گذاری باشند؛ از راه اندازی نخستین بانک «آف شور» تا یک ماه اینده در کیش خبر داد. علی جیرفتی روز یکشنبه درمورد ایجاد بانک در منطقه آزاد کیش برای سرعت بخشی به امور به ویژه در حوزه سرمایه گذاری خارجی و حل مشکل انتقال پول و ارز به دسته بندی بانک ها شامل بانک های داخلی، خارجی و همچنین برون مرزی «آف شور» که آنها می توانند داخلی یا خارجی باشند؛ اشاره کرد و گفت: یک سری بانک های داخلی داریم که امور بین المللی را انجام می دهند که تا چندی پیش این اقدام به دلیل تحریم ها امکان پذیر نبود. جیرفتی افزود : بانک های داخلی در منطقه آزاد کیش می توانند ال سی (اعتبار اسنادی) باز کنند و جابه جایی پول انجام دهند بنا براین سرمایه گذار خارجی نباید نگران انتقال پول باشد، ما برای خرید هواپیما برای کیش ایر نیز از طریق بانک های داخلی اقدام به گشایش ال سی و پرداخت پول کردیم.
وی اظهار داشت: بانک های ملی، تجارت، ملت و آمادگی کامل برای باز کردن ال سی دارند و می توانند انتقال پول انجام دهند و با رفع تحریم ها این روند آسان تر خواهد شد. جیرفتی در مورد ایجاد شعب بانک های خارجی و آف شور در مناطق آزاد گفت: طبق قانون برای ایجاد بانک های آف شور باید پیشنهاد از طریق سازمان منطقه آزاد کیش به بانک مرکزی داده شود تا بانک مرکزی مجوز صادر کند.
جیرفتی گفت: تا سال گذشته آیین نامه ای درمورد شرایط و ضوابط صدور مجوز بانکهای خارجی وجود نداشت، با پیگری هایی که کردیم ، آیین نامه ای تدوین شد و به تصویب شورای پول و اعتبار رسید و پس از آن چهار بانک برای تاسیس از سوی سازمان منطقه ازاد کیش مورد تایید قرار گرفت ، در شرایط حاضر موضوع در بانک مرکزی برای صدور مجوز قرار دارد.
**بانک آف شور ابزار جذب سرمایه گذاری خارجی
معاون اقتصادی منطقه آزاد کیش تصریح کرد: براساس آخرین پیگیری ظرف یک ماه آینده بانک آف شور در منطقه آزاد کیش مجوز صدور خواهد گرفت، مدارک کامل است و تضمین های لازم دیده شده که امیدواریم بر اساس گفته بانک مرکزی نخستین بانک آف شور بزودی در جزیره کیش ایجاد شود، مالکیت بانک ایرانی است اما آف شور است یعنی صرفا خدمات ارزی ارائه می کند و اجازه ارائه خدمات ریالی ندارند. وی در مورد اظهارات چندی پیش آقای ترکان دبیر شورای عالی مناطق آزاد در مورد ایجاد 18 بانک در مناطق آزاد خاطر نشان کرد: 10 تقاضا از منطقه آزاد کیش داشتیم که چهار درخواست مورد تایید قرار گرفته است و به بانک مرکزی فرستاده شده است که در یکی دو ماه آینده مجوز لازم آن گرفته خواهد شد
هادی حق شناس ایجاد اولین بانک آف شور در مناطق آزاد ایران را ابزاری مفید برای بالا بردن میزان جذب سرمایه گذاری خارجی عنوان کرد و افزود: ظرفیت های اقتصادی زیادی در مناطق آزاد به عنوان نقطه شروع استفاده از منابع خارجی وجود دارد. این استاد دانشگاه با اشاره به مشکلات اقتصادی جهان که از سال 2008 شروع شده و ادامه یافته است و نیز کاهش رشد اقتصاد های بزرگ دنیا طی 2 سال گذشته شده افزود: پول و سرمایه های زیادی در دنیا وجود دارد که به دنبال پتانسیل های اقتصادی همچون ایران هستند. تقاضای ایران برای جذب سرمایه زیاد است، و پول های آماده سرمایه گذاری نیز با ایجاد اعتماد متقابل قابل جذب هستند و همانطور که پیشتر اشاره کردم بانک های خارجی و بانک های آف شور می توانند ابزار مناسبی برای اعتماد سازی میان سرمایه گذار و مقصد باشند.
*منبع: روزنامه ابتکار
**گروه اطلاع رسانی**9370**2002