از خيال تا واقعيت / روستاي گزنو شهرستان قاينات چشم انتظار حمايت مسئولان

بدون شك در سال هاي پس از انقلاب خدمات رساني نظام مقدس جمهوري اسلامي سبب عمران و آباداني بسياري از مناطق روستايي كشورمان شد اما به دليل عمق محروميت بسياري از روستاهاي خراسان جنوبي همچنان با ديو محروميت و مشكلات زيادي دست و پنجه نرم مي كنند.
اين استان داراي روستاهاي فراواني است كه از لحاظ جغرافيايي در مكانهاي بسيار متنوعي قرار دارند، با سفر به اين روستاها شاهد بازه اقليمي گسترده اي در ميان اين روستاها خواهيم بود كه علاوه بر جاذبه هاي طبيعي، به علت قدمت ديرينه شان، آثار تاريخي فراواني نيز در خود دارند كه ديدار از آنها خالي از لطف نيست.
امسال براي تعطيلات نوروزي تصميم گرفتم در استان و زادگاه خود سفر كنم و جاذبه هاي تاريخي، روستاهاي دور افتاده، آثار باستاني و جاذبه هاي طبيعي و خدادادي كه شايد يك چهارم آن را تاكنون نديده بودم از نزديك مشاهده كنم.
تصميم گرفتم بي هدف به راه زده و در مسير جاده هاي كوهستاني و انحرافي كه شايد هيچ تابلو يا نمايه اي از مسير را نشان نمي داد حركت كنم، از بين كوه ها و جاده هاي پرپيچ و خم، گردنه هاي خطرناك و حادثه خيز شهرستان قاينات در حال عبور بوديم كه از دور روستايي نظرم را به خود جلب كرد و آن روستاي گزنو(جزنان) بود.
يكي از ويژگي هاي روستاي گزنو معماري خانه هاي آن بود، مسكن هايي كه بر خلاف خانه هاي عادي داراي سقف هايي از خار و خاشاك، چوب و يا گل بودند انگار اين خانه ها شكل مشخصي ندارند و اغلب متناسب با ناهمواري هاي منطقه شكل گرفته بودند اكثر خانه ها مربع شكل و با سقف هاي گنبدي ساخته شده بودند.
اين روستا كه ساكنان آن مدعي بودند به فراموش سپرده شدند بعد از 37 سال از پيروزي انقلاب هنوز گرد و غبار محروميت بر چهره آن نمايان است و كمبود آب كشاورزي سبب شده كه حتي دامداران، دام سبك خود را به فروش برسانند.
زن كهنسالي كه با ديدنم با صداي بلند آمدنمان را به روستا خوشامدگويي مي كرد، سال نو را به ما تبريك گفت و ما را به سمت خويش فرا خواند، پيرزن با لبهاي خندان و صورت در هم تنيده و چروكيده خود علت حضورم با دوربين عكاسي را جويا شد.
در حال توضيح دادن بودن كه ناخوداگاه وسط حرفم پريد و با لبخندي كه از لبان خشكيده اش رخت بربست گفت « هيچكس به اين روستا رسيدگي نمي كند شما هم عكس بگير ببينم مي تواني چكاري برايمان انجام بدهي» با شنيدن اين جمله دست و پاي خود را گم كردم و اشك در چشمانم حلقه زد سعي كردم از پيرزن فاصله بگيرم كه باز هم ادامه داد « در اين روستا فقط و فقط اميدمان به خداست نه به خلق خدا، 65 سال با تمام سختي ها و مشقت زندگي كرده ام اين چند روز پاياني عمر هم خواهد گذشت، عدم رسيدگي به اين روستا سبب شده فرزندانمان به شهرهاي ديگر مهاجرت كنند.... »
پيرمردي نيز از بازديد بي نتيجه مسئولان در مهرماه سال 94 به اين روستا اشاره و ادعاكرد كاش مسئولان وعده هايي را كه به مردم مي دهند عملياتي كنند يا وعده هايشان تنها محض دلخوشي ما نباشد، بسياري از وعده ها در حد شعار باقي مانده است.
پيرمرد ادامه داد: ما از ورود و ديدن مسئولان به روستا خيلي خوشحال مي شويم اما به نظر مي رسد مسئولان چندان دل خوشي نداشته و تنها بر حسب مسئوليت خود به بازديد مي آيند اما ساكنان روستا اميدشان را از دست نمي دهند و هميشه دعاگوي مسئولان هستند.
وي افزود: نبايد ناشكري كنيم چراكه برخورداري از نعمت برق، آب و تلفن خود تلاش بزرگي است كه مسئولان در حق ما روستاييان بي بضاعت انجام داده اند.
با ديدن وضعيت روستا و شنيدن حرف هاي ساكنان روستا تصميم گرفتم شماره دهياري روستا را جستجو و مشكلات روستا را از زبان وي جويا شوم.
« عيسي گندم كار» در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود: «گزنو» از شمال به روستاهاي خونيك و تجن، از جنوب به روستاي كره و از مغرب به روستاي باراز و از شرق به روستاي اندريك متصل است.
وي كمبود آب كشاورزي را عمده مشكلات ساكنان اين روستا ذكر كرد و گفت: گزنو سه رشته قنات دارد كه در حال حاضر با وجود خشكسالي هاي اخير به جز يك قنات كه آب بسيار اندكي دارد، دو قنات ديگر به كلي خشك شد.
وي ادامه داد: در گذشته و پيش از خشكسالي محصولات اصلي روستا گندم، جو، نخود، عدس و ماش، هندوانه و خربزه ديم، زعفران، زرشك و چغندر قند بود اما اكنون همه درختان خشك شده و تنها زعفران كه يكبار در مهرماه با تانكر آبرساني مي شود وجود دارد و به روستايي بدون درخت تبديل شده است.
دهيار روستا بيان كرد: خشكسالي سبب شده جمعيت 56 خانواري اين روستا به 39 خانوار كاهش يابد و ساكنان آن به ويژه جوانان به روستاها و شهرهاي مجاور مهاجرت كنند اگر بي مهري و بي توجهي مسئولان ادامه يابد در آينده اي نه چندان دور اين روستا خالي از سكنه خواهد شد.
وي با بيان اينكه مردم اين روستا با يارانه دولت به زندگي خود ادامه مي دهند، گفت: فقر، بيكاري و محروميت سبب شد 85 درصد اهالي روستا تحت پوشش نهادهاي حمايتي به ويژه كميته امداد امام(ره) باشند.
گندم كار، نبود خانه بهداشت را از ديگر مشكلات اهالي اين روستا برشمرد و يادآور شد: در اين روستا خانه بهداشت وجود ندارد و هفته اي تنها يكبار بهداشت يار به روستا مراجعه مي كند و در محل دهياري به انجام تست هاي قند خون، فشار خون و مشكلات جزيي مردم مي پردازد.
وي اضافه كرد: حضور بهداشت يار در گزنو كه از سال گذشته كليد خورد توانسته تا حدودي مردم روستا را اميدوار كند اما با اين وجود همچنان اهالي روستا با وجود فقر و بيكاري براي رفع مشكلات درماني خود بايد به روستاهاي همجوار يا به قاين مركز شهرستان قاينات عزيمت كنند.
وي با بيان اينكه حفر چاه فاضلاب در اين روستا ميسر نيست، مي گويد: با توجه به اينكه گزنو روي تپه هاي خاكي و بنتونيت واقع شده است بنابراين فاضلاب منازل يا در كوچه هاي روستا رها مي شود يا اينكه به چاه هاي كم عمق هدايت مي شود كه اين عامل در تابستان سبب هجوم حشرات و ايجاد مشكلاتي از نظر بهداشتي براي اهالي مي شود.
دهيار روستاي گزنو مي افزايد: همچنين نبود آب شرب با كيفيت مطلوب سبب اعتراض ساكنان اين منطقه شده است.
گندم كار در زمينه گازرساني به روستاي گزنو هم اظهار كرد: بر اساس پيگيري هاي زيادي كه انجام شد مسئولان قول مساعد دادند بعد از انجام طرح هادي در روستا در سال 95 بلافاصله اقدامات گازكشي اين روستا را نيز انجام دهند.
و در پايان بايد گفت، با توجه به اينكه افزايش سطح رفاه روستاييان نقش مهمي در كاهش مهاجرت به شهرها دارد نياز است اقدامات بنيادي در اين زمينه صورت بگيرد كه صد البته تامين رفاه تنها راه حل جلوگيري از مهاجرت آنها نيست و بايد به دنبال اشتغال روستاييان نيز بود.
روستاها از ظرفيت ها و توانمندي هاي زيادي برخوردارند كه گاها به دليل كمي جمعيت و به مرور زمان ناديده گرفته شدن و رو به نابودي مي روند در حاليكه همين روستاهاي با جمعيت اندك بودند كه با توليد محصولات كشاورزي و دامپروري كشور را به قدرت رساندند.
به مرور زمان وابستگي كشور به نفت سبب شد اقتصاد روستايي و كشاورزي متحمل آسيب هاي زيادي شود.
اقتصاد مقاومتي به عنوان يك راهكار از سوي مقام معظم رهبري براي سر و سامان دادن به وضعيت اقتصادي كشور به ويژه با تحريم هاي اقتصادي در سال هاي اخير مطرح شد.
براي موفقيت اقتصاد مقاومتي بايد با برنامه ريزي پايدار و منسجم در زمينه اقتصاد و فعاليت هاي اقتصادي روستاها گام برداشت و با پيروي از اصول آن در راستاي توسعه اقتصادي روستاها به اقتصاد پايدار روستاها در آينده اميدوار بود.
اكنون وقت آن رسيده تا دستان پر مهر و عطوفت روستاييان و عشاير را بوسيد و طرح هايي از جمليه احيا صنايع دستي و ايجاد اشتغال نسبت به ماندگاري جمعيت در اين مناطق گام برداشت.
بر اساس سرشماري سال 90 معاونت آمار و اطلاعات سازمان مديريت و برنامه ريزي خراسان جنوبي در حال حاضر 312 هزار و 409 نفر در روستاهاي خراسان جنوبي ساكن هستند.
خراسان جنوبي داراي سه هزار و 558 روستا است كه از اين تعداد يكهزار و 878 روستا داراي سكنه و مابقي خالي از جمعيت شده است و اين آمار نشان دهند زنگ خطر مهاجرت روستاييان از استان مرزي خراسان جنوبي در گوش مسئولان به صدا درآمده است، پس به هوش باشيم!
2047/7557
گزارش از رقيه محمدي