درخودماندگي؛بيماري كه سال هاي اخير ميل به افزايش داشته است

شايد تا يك دهه قبل بيماري اتيسم بيماري شايعي به نظر نمي رسيد و بسياري از ما حتي اسم آن را نشنيده بوديم اما گفته مي شود اين بيماري طي سال هاي اخير ميزان شيوع آن بيشترشده است خانواده هاي داراي كودكان مبتلا به اين اختلال كاملا نگران حال و آينده كودك خود هستند و همواره در مراقبت از اين كودكان بار سنگين مالي و عاطفي را متحمل مي شوند.
تحقيقات دانشمندان نشان مي دهد كه بخش هايي از مغز در بيماران مبتلا به اتيسم به دليل عدم كاركرد مناسب و كامل قادر به برقراري ارتباط با ديگر بخش هاي مغز كه با افكار پيچيده سر و كار دارد، نيست.
در كشور آمار دقيقي از اين بيماري وجود ندارد اما آنچه كه بنا بر تاييد متخصصان مسلم شده اين است كه ميزان تولد هاي دچار اين اختلال طي سال هاي اخير در مقايسه با چند سال قبل به شدت رو به افزايش قرار گرفته است.
اولين همايش سراسري اتيسم آبان ماه 94 در تهران برگزار شد كه در جريان برگزاري آن، دبير علمي اين همايش گفت: در ايران و دنيا شيوع اين اختلال رو به افزايش است اما آمار دقيقي به دليل عدم شناسايي اين بيماران در دست نيست و بر اساس آمار در ايران يك درصد تولدهاي زنده در سال مبتلا به اين بيماري مي شوند كه بايد در اين زمينه به يك الگوي جامع براي حل مشكل بيماران اتيسمي در كشور دست يافت.
ليلا عطايي با بيان اينكه متخصصين ما هيچ وقت به آمار شيوع كامل اوتيسم دست پيدا نكرهاند، افزود: اقدامات غربالگري هميشه به صورت مقطعي و خوشهاي در استانهاي مختلف اجرا شده اما در عين حال اكنون سند اتيسم كشور در حال تدوين است و نشان ميدهد اگر ضابطهها به صورت درست تعريف شود امكان همكاري بهتر وجود دارد.
دكتر غلامرضا حاجتي روانپزشك و عضو انجمن روانپزشكان ايران نيز در اين زمينه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا گفت:به طور كلي آمار دقيقي از ميزان مبتلايان به اختلالات مرتبط با روانپزشكي در كشور وجود ندارد اما شواهد نشان از اين دارد كه برخي از بيماري هاي رواني و از جمله شيوع اتيسم در كشور افزايش پيدا كرده است.
وي افزود:طي سالهاي اخير شيوع اين بيماري در دنيا و ايران به شدت رو به افزايش است بطوري كه در حدود هشت سال قبل ميزان آن بصورت يك در پنج هزار تا يك در 10 هزار تولد بود در حاليكه اين ميزان اكنون به يك مورد در هر 70 تا 80 تولد زنده رسيده است.
عضو انجمن روانپزشكان ايران يادآور شد: از مهمترين مشكلات مرتبط با بيماران مبتلا به اتيسم نبود برنامه هايي براي اخذ اطلاعات كافي و جامع از مبتلايان در سطح كشور است و مي توان گفت حجم تحقيقات در زمينه اين زمينه در كشور ما بسيار كم است.
در استان لرستان نيز آمار دقيقي از شمار كودكان مبتلا به اتيسم وجود ندرد اما نخستين مركز اتيسم مركز استان در بهمن ماه 94 به بهره برداري رسيد كه در اين خصوص فاطمه زهرا توكلي معاون توانبخشي بهزيستي لرستان در گفت و گو با خبرنگار ايرنا گفت: هنوز آمار دقيقي از مبتلايان به اتيسم در لرستان وجود ندارد اما هم اكنون تعداد 25 كودك داراي اين اختلال در اين مركز نگهداري مي شود و در شهرستان بروجرد نيز تعداد 30 كودك مبتلا به اتيسم شناسايي شده است.
معاون بهزيستي لرستان يادآور شد: اتيسم يك اختلال رفتاري است كه در كودكان زير سه سال مشاهده مي شود و شيوع اين اختلال در پسربچه ها چهار تا پنج برابر بيشتر از دختر بچه ها است.
توكلي با بيان اينكه راه اندازي اين مركز در شناسايي و تشخيص موارد مبتلا به اتيسم در استان كمك كننده است گفت: كميسيون هاي تخصصي بهزيستي با تعيين سطح معلوليت هاي مددجويان تحت پوشش بهزيستي در مشخص كردن شمار دقيق مبتلايان به اين اختلال در استان همكاري مي كنند.
وي با بيان اينكه هم اكنون تعداد 11 مربي ، كار درمان و ارائه خدمات توانبخشي به كودكان مبتلا به اتيسم را انجام مي دهند گفت: ارايه آموزش و مشاوره هاي لازم به خانواده اين كودكان و برنامه هاي آموزشي متنوعي همچون ، هنر و موسيقي درماني از جمله اقداماتي است كه در اين مركز انجام مي شود.
معاون توانبخشي بهزيستي لرستان با بيان اينكه اين اختلال رفتاري به در خود فروماندگي نيز معروف است گفت:اين بيماري درمان قطعي ندارد اما با كاردرماني و گفتار درماني مي توان در اين كودكان تغييرات رفتاري مطلوبي ايجاد كرد.
توكلي گفت: مبتلايان به اختلال اتيسم حركات خودآزاري انجام مي دهند و در يادگيري و صحبت كردن نيز تاخير دارند به طوري كه گاهي تصور مي شود كودك ناشنوا است در حاليكه قوه شنوايي كودك مشكلي ندارد.
معاون توانبخشي بهزيستي لرستان يادآور شد: سازمان بهزيستي براي نگهداري هر كودك مبتلا به اتيسم مبلغ سه ميليون و 600 هزار ريال يارانه پرداخت مي كند.
پروين رضايي ، كارشناس ناظر مركز اتيسم مركز لرستان نيز در گفت و گو با خبرنگار ايرنا گفت: علائم اتيسم از اختلالات نسبتا ضعيف تا اختلالات شديد و فلج كننده در روابط اجتماعي متفاوت است و كودكان مبتلا به اتيسم تا حدود سه سالگي از رشد عادي برخوردارند اما از اين سن به بعد رشد آنها از نظر مهارت هاي كلامي كاهش پيدا مي كند تا جايي كه ممكن است به ايجاد مشكلات ذهني در كودك مبتلا نيز بي انجامد.
وي افزود: كودكان مبتلا به اتيسم از نظر قواي شناختي و هوشي طيف وسيعي دارند برخي از ضريب هوشي زير نرمال در درجات ضعيف تا متوسط قرار دارند و برخي از آنها نيز ممكن است در علوم رياضي از هوش فوق العاده اي برخوردار باشند و در همين زمينه نابغه شوند اما هيچ كودك مبتلا به اتيسم در رشته هايي همچون ادبيات و فهم مفاهيم انتزاعي و ذهني نمي تواند پيشرفتي حاصل كند.
به گفته اين كارشناس گفتار درماني كودكان مبتلا به اتيسم چنانچه در سنين 2 و نيم تا سه سالگي اقدامات توانبخشي در مورد آنها به كار گرفته شود مي توان از شدت بيماري آنها كاست و متناسب با ضعف ها و مشكلاتي كه اين كودكان دارند مي توان به كمك تجهيزات توانبخشي خدمات مورد نياز آنها را ارائه كردتا در بازتواني آنها موثر بود.
رضايي يادآور شد: الگو هاي رفتاري اين كودكان عمدتا الگو هاي تكراري و غير قابل انعطاف است به اين معني كه اگر علاقه به يك چيز پيدا كنند مرتب آن را تكرار مي كنند؛ به همين خاطر اين كودكان علاقه خاصي به انجام و يا تماشاي حركات چرخشي دارند به عنوان مثال ممكن است ساعت ها جلوي ماشين لباسشويي بنشينند و چرخش آن را تماشا كنند و يا به همين شكل ساعت ها به تماشاي پنكه روشن يا هواكش بپردازند.
كارشناس ناظر مراكز توانبخشي بهزيستي استان لرستان با اشاره به اينكه از جمله اقداماتي كه در مركز اتيسم مركز لرستان ارائه مي شود نظارت بر نحوه تغذيه كودكان مبتلا به اتيسم است گفت: با توجه به اينكه شيوه غذايي در شدت اين بيماري و تشديد رفتارهاي بيش فعالي آنها موثر است در اين مركز سعي مي شود بر الگوهاي تغذيه اي اين كودكان توجه بيشتري صورت گيرد.
در حاليكه گفته مي شود ميزان شيوع اين بيماري رو به افزايش است اما هنوز آمار دقيقي از تعداد مبتلايان به اين بيماري بيماري در كشور وجود ندارد تا بتوان متناسب با آن اقدامات و خدمات مورد نياز اين بيماران را منسجم تر و موثر تر ارائه كرد، بنا بر تاييد متخصصان و كارشناس مرتبط با اين بيماري يكي از دلايل اين امر تجميع نبودن مراكز و نهادها و سازمان هاي درگير با اين اختلال است كه در صورت همكاري و تعامل بيشتر مراكز مرتبط با اين بيماري مي توان به نتايج هماهنگ تري در خصوص اين بيماري دست يافت تا در عين حال بتوان از تجارب دنيا در راستاي رفع مشكلات اين دسته از بيماران گام برداشت.
حدود هفت سال كه دوم آوريل برابر با سيزدهم فروردين ماه به عنوان روز جهاني اتيسم و آگاهسازي مردم نسبت به اين بيماري نام نهاده شده است كه در كشور ما به دليل همزمان بودن با تعطيلات نوروزي اقدامات درخوري در اين راستا تا كنون انجام نشده است.
در همين راستا در هفته پيش رو به مناسبت هفته آشنايي با اتيسم قرار است برنامه هاي مختلفي در راستاي آگاهسازي مردم، لزوم توجه به بيماري اتيسم و ضرورت شروع زودهنگام اقدامات توانبخشي كودكان مبتلا ، توسط اداره كل بهزيستي لرستان در مركز استان برگزار شود.
1920/6001