
در ادامه تحليل عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي ، خدمات بهداشتي و درماني بيرجند آمده است: امروزه خاور ميانه در اثر تلاش هاي دولت عربستان و همفكرانش براي ايجاد بلوك سياسي - امنيتي جديدي بر ضد ايران، شاهد روزهاي پر تنشي است.
در بسياري از موارد، اقدامات تنش زاي دول مزبور در قبال ايران در سالهاي اخير شدت يافته است.
تلاش هاي همه جانبه عربستان براي به شكست كشاندن مذاكرات هسته اي، تقويت گروه هاي تروريستي در سوريه توسط دول حوزه خليج فارس به استثناي عمان، تروريست اعلام نمودن حزب ا... به عنوان نزديك ترين متحد استراتژيك ايران و هم دست شدن آن ها در تجاوز به يمن، سركوب قيام مردم بحرين، تشديد فضاي ايران هراسي و دامن زدن به اختلافات فرقه اي از جمله اين كنشهاي خشونت بار به شمار مي آيند. قابل ذكر است كه به گواه تاريخ، تنش بر روابط ايران و اعراب در مقاطع زماني مختلف حاكم بوده است.
حتي در هزاره هاي قبل از ميلاد، دولت سامي(عرب نژاد) آشور، حكومت عيلام را كه جزيي از قلمرو كنوني ايران به شمار مي آمد را به تلي از خاكستر تبديل كرد و چندي بعد از آن، حكومت ايراني نژاد ماد، پادشاهي آشور را براي هميشه از صفحه تاريخ حذف نمود.
اين رويكرد ديالكتيك بين ايران و بخشي از اعراب در برهه هاي مختلفي در صحنه تاريخ جريان داشته است.
سردمدار ايران ستيزي مدرن در سطح دولتها، جمال ناصر؛ رئيس جمهوري مصر در دهه هاي پنجاه و شصت بود كه ايران را در كنار اسرائيل از بزرگترين دشمنان اعراب به شمار مي آورد و همواره سعي كرد طيفي ازكشورهاي عرب را با شعار ناسيوناليسم عربي در مخالفت با ايران متحد كند.
روندي كه بعدها توسط حزب بعث عراق دنبال گرديد، با پيروزي انقلاب اسلامي و ترويج گفتمان اسلامگرايي و رهايي از اسارت غرب و شرق و مخالفت با رژيم سلطنتي، دول عرب منطقه به شدت دچار وحشت شدند.
موضع گيري دولت انقلابي ايران در برابر رژيم اسرائيل كه در پيمان كمپ ديويد به صلح نسبي با بخشي از اعراب دست يافته بود، نگراني آن ها را از مواضع ايران تشديد كرد. تحت تاثير اين شرايط، با گذشت شش ماه از تجاوز عراق به ايران، شوراي همكاري خليج فارس كه شامل شش كشور عربستان، قطر، كويت، عمان، بحرين و امارات بود در سال 1981 اعلام موجوديت نمود.
اين شورا در طي هشت سال جنگ تحميلي كمكهاي فراواني را در اختيار رژيم صدام قرار داد، حتي كويت حاضر شد جزيره بوبيان را كه از نظر استراتژيك اهميت فراواني داشت براي زمين گير كردن نيروهاي ايران، در اختيار عراق قرار دهد.
در ميان اين كشورها، عربستان بيشترين سطح تخاصم را با ايران، از خود نشان داده است، عربستان با ايدئولوژي وهابيسم، ادعاي سيادت بر جهان اسلام را دارد و براي رسيدن به اين هدف، ايران را بزرگترين چالش خود مي بيند.
همچنين عربستان ايران را مانع بزرگي براي حضور در مناطق استراتژيك از قبيل عراق، لبنان، يمن، سوريه و ... مي داند و تاكنون هزينه هاي كلاني را براي كاهش نفوذ آن در اين مناطق متحمل شده است.
علاوه بر اين، تلاش هاي عربستان و ساير متحدانش براي ايجاد صلح بين فلسطين و اسرائيل و حمايت از دولت محمود عباس، مورد چالش ايران قرار گرفته است و خشم عربستان را دو چندان نموده است.
توافق هسته اي اخير بين ايران و كشورهاي 1+ 5 باعث نگراني شديد عربستان از تعهد آمريكا نسبت به آينده خاندان سعودي گرديده و رفتارهاي هنجار شكنانه اين رژيم بر عليه ايران را شدت بخشيد.
اين كشور با هدف تضعيف هژموني ايران، صادرات نفت خود را شديدا افزايش داد و سعي كرد با نزديكتر شدن به روسيه، ايران را دچار انزوا نمايد.
او مدعي شد ايران به دنبال ساخت سلاح هسته اي است و حتي ادعا كرد دولت ايران قصد داشته سفيرش در آمريكا را ترور نمايد.
امارات متحده عربي نيز با جمعيت نه ميليوني، همواره مدعي مالكيت سه جزيره ايراني تنب بزرگ، تنب كوچك و ابوموسي از زمان الحاق آن ها به ايران در سال 1971 ميلادي بوده است.
اين طمع ورزي امارات، در حالي است كه تمامي اسناد تاريخي نشانگر تعلق اين جزاير به ايران مي باشد.
اين كشور با اعطاي كمك هاي فراوان به گروه هاي متخاصم سوري، اخراج بسياري از ايراني هاي مقيم آن كشور (بيش از چهارصد هزار ايراني در اين كشور ساكنند) و حمايت از قطع نامه هاي ضد ايراني و تلاش براي تغيير نام خليج فارس، تخاصم خود را نشان داده است.
اين در حالي است كه امارات سود هنگفتي را از مبادله تجاري به عنوان دومين صادر كننده كالا به ايران كسب مي نمايد.
كويت با جمعيت كم در دوران جنگ تحميلي در كنار عربستان بيشترين حمايت را از رژيم صدام به عمل آورد، اما به دنبال تجاوز نظامي عراق به كويت و محكوم شدن اين تجاوز از سوي ايران، روابط دو كشور رو به بهبود بوده است.
با اين وجود، كويت در بسياري از منازعات بين عربستان و ايران، جانب عربستان را گرفته و اخيرا نيز با فراخواندن سفير خود از ايران، سطح روابط متقابل را كاهش داده است.
بايد توجه داشت كه كويت با جمعيت 40 درصد شيعي و سابقه روابط تاريخي با ايران، رويكرد منعطف تري نسبت به عربستان و امارات در قبال ايران نشان داده است.
اما اين كشور همچنان محل استقرار نيروهاي نظامي آمريكاست كه عامل تهديد مرز هاي شمالي خليج فارس كه قلمرو ژئو استراتژيك ايران است، مي باشد.
قطر از ديگر اعضاي شوراي همكاري خليج فارس در دهه اخير تلاش كرده علي رغم جمعيت كم (يك ميليون و سيصد هزار نفر) و وسعت اندك خود با استفاده از دلار هاي گازي و نفتي، در سياستهاي منطقه اي نقش فعالي را ايفا كند.
كمك هاي سخاتمندانه اين كشور به معارضان سوري و شيطنت هاي آن در تنازعات داخلي عراق با همراهي تركيه و تلاش آن براي دور كردن جنبش حماس از ايران، از جمله اقدامات اين كشور عليه ايران است.
هرچند موضع گيريهاي قطر در ضديت با ايران از عربستان و امارات كمتر است اما همچنان اين كشور تلاش براي تضعيف نفوذ ايران را از طريق تشديد جو ايران هراسي با استفاده از ابزار هاي مختلف از جمله شبكه جهاني الجزيره و اعمال نفوذ بر گروه اخوان المسلمين دنبال نموده است.
عمان: پادشاهي عمان تداوم حكومت خود را تا حد زيادي مديون ايران مي داند، زيرا ايران با دخالت مستقيم، مانع قدرت گرفتن شورشيان ظفار در سال 1973 در عمان گرديد.
اين كشور همواره تلاش كرده نوعي موازنه را در رابطه خود با ايران و ساير دول خليج فارس ايفا نمايد، براي مثال در زمينه صلح ايران و عراق، عمان نقش بسيار فعالي را ايفا كرد.
همچنبن عمان، از كانال هاي مورد اعتماد ايران، براي برقراري ارتباط با دولت آمريكا، در جهت حل بحران هسته اي بوده است.
نگارنده معتقد است سياست هاي عمل گراي پادشاهي عمان تا حد زيادي به خاطر تفاوت هاي قومي و فرهنگي آن (نوع مذهب و...) با ساير دول عربي مي باشد.
لازم به ذكر است اگرچه، كشور هاي شوراي همكاري خليج فارس تا حدي در زمينه ايجاد جو ايران هراسي با يكديگر هم نظر هستند اما به خاطر اختلافات مرزي و ايدئولوژيك بين خود، در موارد متعددي در تخاصم با يكديگر به سر برده اند كه نمونه اخير آن فراخواندن سفراي امارات و سعودي از قطر به خاطر حمايت اين كشور از جنبش اخوان المسلمين مصر بود.
از سوي ديگر رقابت اقتصادي امارات و قطر و ادعا هاي سرزميني كويت و عربستان، امارات و قطر و همچنين بافت جمعيتي ناهمگون اين كشور ها، باعث شده اين شورا نتواند به اهداف اوليه خود از قبيل ايجاد ارتش مشترك تحت عنوان سپر دفاع جزيره، بازار مالي مشترك و حمايت از متحدان استراتژيك دست يابند.
بديهي است در چنين اوضاعي كه كشور هاي فوق در كنار مصر، سودان، تركيه و ... در نشست سران كشورهاي اسلامي بار ديگر تلاشهاي فراواني را براي محكوميت ايران و تروريست خواندن حزب ا... لبنان انجام دادند.
دولت ايران بايد همچنان با تقويت نيروي دفاعي، گسترش روابط خود با ساير كشورها و همچنين تنش زدايي با كشورهايي كه رويكرد منعطف تري نسبت به آن دارند (قطر، كويت و تركيه) عربستان را وادار نمايد تا به رابطه توام با احترام متقابل با ايران مقتدر تن در دهد.
قطعا ايران مقتدر، خليج ساحلي خود و كشورهاي عربي را، هميشه فارس نگه خواهد داشت.
2047/
برچسب:
نویسنده: کاوه محمدزادگان